Czym jest atrezja dróg żółciowych?

Atrezja dróg żółciowych to rzadka choroba wątroby, która rozpoczyna się w okresie niemowlęcym. Polega ona na niedrożności przewodów, które transportują żółć z wątroby do pęcherzyka żółciowego. Niedrożność ta może prowadzić do uszkodzenia wątroby i utraty czynności wątroby.

Częste objawy atrezji dróg żółciowych mogą być następujące:

zażółcenie skóry lub oczu (żółtaczka);

obrzęk brzucha;

jasne zabarwienie kału i ciemne zabarwienie moczu;

powolny przyrost masy ciała.

Jak leczy się atrezję dróg żółciowych?

U dzieci z atrezją dróg żółciowych niedługo po rozpoznaniu przeprowadza się zabieg chirurgiczny. Zabieg metodą Kasai (określany również jako hepatoportoenterostomia, czyli HPE) to zabieg chirurgiczny umożliwiający odpływ żółci z wątroby. Zabieg metodą Kasai nie prowadzi do wyleczenia atrezji dróg żółciowych, a obecnie nie są dostępne żadne leki dopuszczone do stosowania w leczeniu atrezji dróg żółciowych. Z czasem żółć może wciąż odkładać się w wątrobie i powodować uszkodzenia. Niestety u około połowy dzieci, mimo przeprowadzenia zabiegu metodą Kasai, wymagany jest przeszczep wątroby przed ukończeniem drugiego roku życia.

O badaniu

INFORMACJE OGÓLNE I WYMAGANIA ZWIĄZANE Z BADANIEM

Rozumiemy, że jest to trudny czas dla Państwa i Państwa rodziny. Naszą misją jest pomóc Państwu w zrozumieniu tego badania i korzyści, jakie może ono przynieść Państwa dziecku.

Celem badania EMBARK jest sprawdzenie, czy lek badany maralixibat może poprawić stan wątroby u dzieci z atrezją dróg żółciowych.

Przez pierwsze sześć miesięcy badanie będzie kontrolowane placebo, co oznacza, że połowa dzieci zostanie losowo przypisana do grupy przyjmującej lek badany (maralixibat), a druga połowa dzieci będzie przyjmować odpowiadający wyglądem roztwór (placebo) niezawierający substancji czynnej. Ani Państwo, ani personel prowadzący badanie nie będą wiedzieć, czy Państwa dziecko przyjmuje maralixibat czy placebo. Stosowanie placebo jest wymagane w badaniach klinicznych, aby umożliwić przeprowadzenie naukowego porównania i udowodnienie, że lek badany działa. W nagłym przypadku medycznym lekarz prowadzący badanie będzie mógł dowiedzieć się, do której grupy należy Państwa dziecko.

Po upływie pierwszych sześciu miesięcy badania wszystkie dzieci przejdą do długoterminowej fazy kontynuacyjnej badania. W tej części badania wszystkie dzieci, w tym dzieci pierwotnie przypisane do grupy przyjmującej placebo, będą przyjmować maralixibat. Długoterminowa faza kontynuacyjna badania potrwa około półtora roku.

Czego należy się spodziewać

Państwa dziecko musi zostać poddane zabiegowi metodą Kasai (HPE) w ciągu trzech tygodni przed rozpoczęciem udziału w badaniu EMBARK. W tym czasie w ramach tak zwanego okresu badań przesiewowych sprawdzimy, czy Państwa dziecko spełnia kryteria kwalifikacyjne do udziału w badaniu.

Jeżeli Państwa dziecko spełni wszystkie kryteria przesiewowe, odbędzie się osobista wizyta w ośrodku, podczas której Państwa dziecku zostanie przypisane do grupy przyjmującej maralixibat albo placebo.

W pierwszych tygodniach badania dawki leku stosowanego w badaniu będą stopniowo zwiększane do momentu osiągnięcia dawki docelowej albo najlepiej tolerowanej dawki. W ciągu pierwszych sześciu miesięcy badania odbędzie się 7–9 wizyt w ośrodku.

Po upływie pierwszych sześciu miesięcy wszystkie dzieci będą przyjmować maralixibat. W tym czasie trzeba będzie przybywać do ośrodka badawczego tylko raz na cztery tygodnie. Po upływie pierwszego roku ta częstotliwość zostanie zmniejszona do jednej wizyty co cztery miesiące.

Podczas standardowej wizyty w ośrodku badawczym mogą zostać wykonane następujące czynności:

  • badanie przedmiotowe (np. pomiar ciśnienia krwi, częstości akcji serca, temperatury ciała);
  • pobranie próbki krwi, aby sprawdzić stan zdrowia dziecka;
  • sprawdzenie, czy lek jest podawany w prawidłowy sposób;
  • zadawanie pytań, aby sprawdzić, jak czuje się dziecko.

Proszę kliknąć poniżej, aby dowiedzieć się więcej na temat badania EMBARK.

Państwa dziecko może kwalifikować się do udziału w badaniu EMBARK, jeżeli:

  • niedawno rozpoznano u niego atrezję dróg żółciowych;
  • w momencie przeprowadzenia zabiegu metodą Kasai miało mniej niż 90 dni;
  • może rozpocząć udział w badaniu w ciągu trzech tygodni po zabiegu metodą Kasai;
  • nie wymaga przeszczepienia wątroby w trybie pilnym.

Aby wziąć udział w badaniu, należy spełnić kilka dodatkowych wymagań. Przedstawiciel badania omówi je z Panem/Panią.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest kliniczne badanie naukowe?

Kliniczne badanie naukowe ma na celu ocenę bezpieczeństwa stosowania i skuteczności leku eksperymentalnego u dzieci albo dorosłych, którzy wyrażają zgodę na udział w badaniu. Każdy lek przechodzi proces badań klinicznych przed dopuszczeniem go do stosowania przez organy regulacyjne, które następnie umożliwiają lekarzom przepisywanie leku poza badaniem naukowym. Uczestnicy badania odgrywają więc bardzo ważną rolę w rozwoju medycyny zarówno obecnie, jak i dla kolejnych pokoleń.

Czym jest lek eksperymentalny?

Lek eksperymentalny to lek, który nie został dopuszczony do stosowania przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (Food and Drug Administration, FDA) ani inne organy służby zdrowia, ale uzyskano pozwolenie na podawanie go uczestnikom badania na potrzeby badań klinicznych.

Czym jest maralixibat?

Maralixibat to przyjmowany doustnie płyn o smaku winogronowym. To lek eksperymentalny oceniany pod kątem leczenia kilku rzadkich cholestatycznych chorób wątroby, w tym atrezji dróg żółciowych. Maralixibat przyjmowało ponad 1600 osób, w tym ponad 120 dzieci z chorobą wątroby. Maralixibat badano u dzieci z innymi schorzeniami, w których żółć nie odpływa skutecznie z wątroby, takimi jak zespół Alagille’a (Alagille syndrome, ALGS) i postępująca rodzinna cholestaza wewnątrzwątrobowa (Progressive Familial Intrahepatic Cholestasis, PFIC). Korzystne wyniki uzyskane w tych badaniach wykorzystano do uzasadnienia złożonego do organów służby zdrowia wniosku o dopuszczenie maralixibatu do stosowania u pacjentów z ALGS i PFIC.

Jak działa maralixibat?

Maralixibat zmniejsza stężenie kwasów żółciowych krążących w organizmie poprzez wspomaganie ich usuwania podczas trawienia. W związku z tym więcej kwasów żółciowych znajduje się w kale, który stanowi prawidłową drogę usuwania kwasów żółciowych z organizmu. Niższe stężenie kwasów żółciowych krążących w organizmie może powodować poprawę czynności wątroby, a zatem potencjalnie ograniczać uszkodzenia wątroby spowodowane nadmiarem kwasów żółciowych.

Czym jest placebo?

Placebo wygląda podobnie do leku badanego, ale nie zawiera żadnych substancji czynnych. W tym badaniu wszystkie elementy opakowane leku stosowanego w badaniu będą identyczne, tak aby uczestnicy ani lekarze prowadzący badanie nie wiedzieli, jaki lek przyjmuje dany uczestnik. W badaniu zostaną poddane analizie bezpieczeństwo stosowania i skuteczność maralixibatu w porównaniu z placebo.

Jak należy podawać lek stosowany w badaniu dziecku?

Pierwszą dawkę leku stosowanego w badaniu poda Państwa dziecku zespół badawczy. Zespół badawczy pokaże Państwu również, jak należy robić to w domu i przekaże instrukcje do zabrania ze sobą. Ilość leku, jakiej będzie potrzebować Państwa dziecko, będzie zależeć od masy ciała dziecka. Lekarz prowadzący badanie powie Państwu podczas każdej wizyty, jaką ilość leku należy podać, ale objętość ta będzie wynosić mniej niż 1 ml (1/4 łyżeczki) płynu na dawkę. Lek stosowany w badaniu należy podawać raz rano i raz wieczorem. Otrzymają Państwo dozowniki umożliwiające wyciśnięcie leku stosowanego w badaniu do jamy ustnej dziecka.

Jak długo potrwa badanie EMBARK?

Badanie potrwa około dwóch lat. Na pierwsze sześć miesięcy połowa dzieci zostanie losowo przypisana do grupy przyjmującej maralixibat, a druga połowa dzieci będzie przyjmować prawie identyczny płyn niezawierający leku (placebo). Po upływie pierwszych sześciu miesięcy wszystkie dzieci, w tym dzieci pierwotnie przypisane do grupy przyjmującej placebo, będą przyjmować maralixibat. Oznacza to, że wszystkie dzieci biorące udział w tym badaniu będą miały możliwość odniesienia potencjalnych korzyści ze stosowania maralixibatu.

Jakie są zagrożenia dla mojego dziecka?

Istnieje ryzyko, że u Państwa dziecka mogą wystąpić działania niepożądane związane z lekiem stosowanym w badaniu.

Maralixibat przebadano już z udziałem ponad 1600 osób, w tym ponad 120 dzieci. We wcześniejszych badaniach maralixibat był ogólnie dobrze tolerowany, a do najczęstszych działań niepożądanych należały luźne stolce (biegunka) i ból brzucha. Objawy te miały z zasady łagodne albo umiarkowane nasilenie, były krótkotrwałe i ustępowały samoistnie. 

Jakie będą moje obowiązki podczas udziału mojego dziecka w tym badaniu?

Wymagane będzie przestrzeganie wytycznych podanych w formularzu świadomej zgody na udział w badaniu. Jeżeli nie będą Państwo w stanie ich przestrzegać, Państwa dziecko nie będzie mogło kontynuować udziału w badaniu.

W celu ochrony zdrowia Państwa dziecka badanie będzie nadzorowane przez lekarza prowadzącego badanie i jego przeszkolony zespół. Podczas okresu badań przesiewowych i wizyt w ośrodku może być konieczne przekazywanie informacji dotyczących stanu zdrowia Państwa dziecka obecnie i w przeszłości.

Zostaną Państwo poproszeni o wypełnianie dzienniczka dawkowania i zapisywanie godzin podania oraz ilości leku stosowanego w badaniu podanej dziecku. Zadamy Państwu również szereg pytań dotyczących na przykład tego, czy musieli Państwo wziąć jakiekolwiek dni wolne w pracy z powodu atrezji dróg żółciowych występującej u Państwa dziecka. Pomoże nam to zrozumieć pełny wpływ, jaki omawiane schorzenie wywiera nie tylko na pacjentów, ale także na ich rodziny.

W przypadku korzystania ze świadczeń lekarza rodzinnego stanowczo zaleca się powiadomienie go o chęci udziału w tym badaniu.

Czy udział w tym badaniu wiąże się z jakimiś kosztami?

Udział w tym badaniu nie wiąże się z żadnymi kosztami dla Państwa ani Państwa rodziny. Uczestnicy otrzymają zwrot wszelkich uzasadnionych kosztów własnych poniesionych w związku z uczestnictwem w badaniu EMBARK, takich jak koszty podróży, parkowania i posiłków. Możemy również zorganizować rezerwację i opłacenie biletów kolejowych i lotniczych, jeżeli nie mieszkają Państwo w pobliżu ośrodka badawczego. Obowiązują określone ograniczenia.

Co będzie się działo po zakończeniu badania?

Po zakończeniu badania EMBARK lekarz prowadzący badanie omówi z Państwem kwestię opieki nad Państwa dzieckiem w przyszłości. W przypadku rodzin, które wyrażą chęć kontynuacji leczenia maralixibatem, spółka Mirum pomoże zapewnić dalsze możliwości dostępu do leku w stosownych przypadkach.

Gdzie można uzyskać więcej informacji na temat leku eksperymentalnego i tego badania?

Więcej informacji na temat badania klinicznego EMBARK można znaleźć na stronie: https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04524390?term=NCT04524390&draw=2&rank=1